In Huizen werkt het tegenwoordig verrassend simpel.
Wil je excuses van het gemeentebestuur? Dan moet je vooral zorgen dat er een boete van de Autoriteit Persoonsgegevens op tafel ligt. Zonder boete: geen sorry. Met boete: dialoog, reflectie en verbinding.
De islamitische gemeenschap krijgt deze week excuses. Terecht, overigens. De gemeente liet een Krachtenveldanalyse uitvoeren waarin onrechtmatig gevoelige persoonsgegevens zijn verwerkt. Religie, netwerken, overtuigingen – allemaal netjes in strijd met de AVG. De AP concludeert: onrechtmatig. De gemeente betaalt. En biedt excuses aan.
Zo hoort het.
Maar dan wordt het interessant.
Want in datzelfde Huizen ligt al jaren een ander dossier. Een dossier over Joods vastgoed. Over gemeentelijke betrokkenheid bij onteigening in oorlogstijd. Over morele verantwoordelijkheid. Over bestuur dat destijds meewerkte aan onrecht – niet in theorie, maar in archieven.
En wat doet de gemeente daar?
Niets.
Geen excuses. Geen actieve benadering. Geen tijdpad. Geen regie. Geen urgentie.
Wel: “het is complex”.
Wel: “we wachten op het CABR”.
Wel: “privacy”.
Wel: “we hebben geen expertise”.
Met andere woorden: uitstel in nette zinnen.
De ironie is bijna wrang.
Voor de islamitische gemeenschap gold: privacy geschonden → boete → excuses.
Voor de Joodse gemeenschap geldt: eigendom ontnomen → geschiedenis → archieven → procedures → stilte.
Blijkbaar moet je eerst de AVG overtreden voordat dit gemeentebestuur moreel in beweging komt.
Blijkbaar is een privacy-inbreuk sneller reden voor excuses dan een historische onteigening.
Sterker nog: in het KVA-dossier wordt de Autoriteit Persoonsgegevens gezien als probleem.
In het Joods vastgoed-dossier wordt diezelfde AP ineens gebruikt als excuus om niets te doen.
Dat heet geen zorgvuldigheid.
Dat heet bestuurlijke selectiviteit.
Het college zegt nu: “Excuses zijn geen vrijblijvend gegeven.”
Maar voor wie geldt dat eigenlijk?
Voor actuele dossiers met toezichthouders? Ja.
Voor historische dossiers zonder boetes? Nee.
En zo ontstaat in Huizen een ongemakkelijke rangorde:
• actuele gemeenschappen krijgen erkenning;
• historische slachtoffers krijgen wachttijd.
Niet omdat het juridisch onmogelijk is.
Maar omdat het politiek ongemakkelijk is.
Echte verantwoordelijkheid begint niet bij boetes.
Die begint bij moreel leiderschap zonder dwang.
Tot die tijd geldt in Huizen blijkbaar één ongeschreven regel:
Wie een excuus wil, moet eerst een toezichthouder meenemen.